Bệnh cường giáp là một rối loạn nội tiết do tuyến giáp hoạt động quá mức, khiến cơ thể sản sinh dư thừa hormone tuyến giáp. Điều này ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa, tim mạch, thần kinh và nhiều cơ quan khác. Nhận biết đúng nguyên nhân, triệu chứng và cách xử lý sẽ giúp người bệnh kiểm soát tốt tình trạng này, nâng cao chất lượng sống và phòng tránh biến chứng nguy hiểm.

Mục lục

Bệnh cường giáp là gì?

Tuyến giáp là một tuyến nội tiết nằm ở trước cổ, sản xuất hai loại hormone chính: thyroxine (T4) và triiodothyronine (T3). Hai hormone này đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa chuyển hóa năng lượng, hoạt động tim mạch, tiêu hóa, thần kinh và thân nhiệt.

Bệnh cường giáp xảy ra khi tuyến giáp sản xuất quá nhiều T3 và T4, gây ra tình trạng tăng chuyển hóa bất thường trong cơ thể. Đây là một bệnh lý phổ biến, đặc biệt ở phụ nữ trong độ tuổi từ 20 đến 40. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như suy tim, loãng xương, cơn bão giáp và ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương.

Nguyên nhân gây bệnh cường giáp

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến bệnh cường giáp, trong đó phổ biến nhất là:

Bệnh Graves

Đây là nguyên nhân hàng đầu gây cường giáp. Bệnh có tính chất tự miễn, tức là cơ thể sản sinh ra kháng thể tấn công nhầm vào tuyến giáp, kích thích tuyến này hoạt động quá mức. Bệnh Graves thường gặp ở phụ nữ, có yếu tố di truyền và liên quan đến stress.

U tuyến giáp độc

Là tình trạng tuyến giáp xuất hiện một hoặc nhiều nhân tuyến tự động tiết hormone, không theo sự điều hòa của tuyến yên. U tuyến giáp độc có thể đơn lẻ (u độc) hoặc đa nhân (bướu giáp đa nhân nhiễm độc).

Viêm giáp

Một số thể viêm tuyến giáp như viêm giáp bán cấp, viêm giáp sau sinh có thể gây phóng thích hormone ồ ạt do tế bào tuyến giáp bị phá hủy, dẫn đến bệnh cường giáp tạm thời.

Sử dụng quá nhiều iốt hoặc thuốc

Việc bổ sung iốt quá mức trong chế độ ăn hoặc dùng thuốc chứa iốt (như amiodarone) có thể kích thích tuyến giáp sản sinh hormone quá mức.

Ung thư tuyến giáp (hiếm gặp)

Một số dạng ung thư tuyến giáp biệt hóa có khả năng tiết hormone, tuy rất hiếm nhưng vẫn cần lưu ý.

Biểu hiện thường gặp của bệnh cường giáp

Các triệu chứng của bệnh cường giáp thường biểu hiện rõ rệt nhưng dễ nhầm với tình trạng stress, rối loạn thần kinh hay rối loạn tiêu hóa thông thường. Dưới đây là những biểu hiện phổ biến:

Thay đổi chuyển hóa

Sút cân nhanh mặc dù ăn nhiều.
Tăng tiết mồ hôi, cảm giác nóng trong người.
Tăng thân nhiệt, sợ nóng.

Tim mạch

Tim đập nhanh, hồi hộp, đánh trống ngực.
Huyết áp tăng, đôi khi rối loạn nhịp tim.

Thần kinh và tâm thần

Lo âu, dễ cáu gắt, mất ngủ.
Run tay, bồn chồn, giảm khả năng tập trung.
Trầm cảm (ở giai đoạn sau).

Hệ tiêu hóa

Tiêu chảy, tăng nhu động ruột.
Đói liên tục nhưng vẫn giảm cân.

Biểu hiện ở mắt (trong bệnh Graves)

Mắt lồi, nhìn chói sáng.
Cảm giác cộm mắt, chảy nước mắt, khô mắt.

Nếu các triệu chứng trên kéo dài mà không có nguyên nhân rõ ràng, người bệnh cần đi khám để được xét nghiệm chức năng tuyến giáp, từ đó phát hiện sớm bệnh cường giáp.

Các phương pháp chẩn đoán bệnh cường giáp

Chẩn đoán bệnh cường giáp dựa trên lâm sàng và cận lâm sàng. Một số xét nghiệm và hình ảnh học cần thiết bao gồm:

Xét nghiệm hormone tuyến giáp: TSH (thường giảm), T3 và T4 (thường tăng).
Kháng thể tuyến giáp: TRAb, TSI để phát hiện bệnh Graves.
Siêu âm tuyến giáp: Đánh giá hình thái, phát hiện nhân tuyến hoặc viêm.
Xạ hình tuyến giáp: Phân biệt các thể cường giáp (Graves, nhân độc, viêm giáp…).

Đánh giá đầy đủ sẽ giúp bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp, giảm nguy cơ biến chứng và tái phát bệnh.

Hướng xử lý và điều trị bệnh cường giáp

Điều trị bệnh cường giáp tùy thuộc vào nguyên nhân, mức độ nặng nhẹ và đặc điểm từng bệnh nhân. Các phương pháp phổ biến hiện nay gồm:

Điều trị nội khoa bằng thuốc

Thuốc kháng giáp tổng hợp: Carbimazole, Methimazole hoặc Propylthiouracil được dùng để ức chế sản xuất hormone.
Thuốc chẹn beta (propranolol, atenolol): Giúp kiểm soát triệu chứng tim mạch như tim đập nhanh, run tay.

Điều trị nội khoa thường kéo dài từ 12–24 tháng, cần tuân thủ đúng liều và theo dõi định kỳ hormone tuyến giáp.

Phẫu thuật tuyến giáp

Chỉ định trong các trường hợp:

Tuyến giáp quá to gây chèn ép.
Có nhân nghi ngờ ung thư.
Phụ nữ mang thai không đáp ứng thuốc.
Không muốn điều trị iốt phóng xạ.

Sau phẫu thuật, bệnh nhân có thể cần dùng hormone thay thế suốt đời.

Chế độ ăn uống và sinh hoạt

Hạn chế iốt nếu có chỉ định.
Không dùng các thực phẩm giàu iốt như rong biển, hải sản.
Tránh chất kích thích: cà phê, rượu, thuốc lá.
Nghỉ ngơi hợp lý, tránh căng thẳng và vận động gắng sức.

Tuân thủ tốt chế độ điều trị kết hợp với lối sống khoa học sẽ giúp người bệnh kiểm soát bệnh cường giáp hiệu quả, giảm nguy cơ tái phát.

Bệnh cường giáp là một bệnh lý nội tiết phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu được phát hiện và điều trị đúng cách. Việc hiểu rõ nguyên nhân, nhận diện sớm các triệu chứng và tuân thủ phác đồ điều trị sẽ giúp người bệnh tránh được các biến chứng nguy hiểm như suy tim, loãng xương hay bão giáp.

Tham khảo:

Dịch vụ làm giấy khám sức khỏe lấy nhanh trên toàn quốc

Hà Nội, tp HCM ship nhanh sau 1-2 giờ.
Uy tín và chất lượng đảm bảo theo tiêu chuẩn của thông tư 32/2023 của Bộ Y tế.
Hỗ trợ thông tin và làm nhanh mọi loại giấy khám sức khỏe theo yêu cầu của khách hàng. Từ giấy khám sức khỏe xin việc, nhập học đến song ngữ, thẻ xanh,…
Liên hệ ngay để được tư vấn tại: KHAMDICHVU.COM

HOTLINE: 0369887119

WEBSITE: khamdichvu.com

Giấy khám sức khỏe, Tin tức

Hiểu đúng về bệnh cường giáp: Nguyên nhân, biểu hiện và hướng xử lý